“Niềm tin Công lý” số 7: Kiến nghị từ những bản án (2)

Trong số phát sóng trước, chương trình “Niềm tin Công lý” số 6 với chủ đề “Kiến nghị từ những bản án” đã phân tích 3 vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Công ty cổ phần Z Holding và Cục An toàn thực phẩm. Qua đó, chương trình làm rõ những sơ hở trong quy định pháp luật, công tác quản lý bị các đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi phạm tội, đồng thời đặt ra yêu cầu khắc phục bất cập, ngăn chặn sai phạm tái diễn.

Tiếp nối chủ đề này, số thứ 7 tiếp tục nhìn nhận những vấn đề từ thực tiễn xét xử vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty GFDI, tập trung làm rõ thủ đoạn huy động vốn, quá trình sử dụng dòng tiền, trách nhiệm của các bị cáo và những kiến nghị nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Ngày 24/9, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng tổ chức xét xử vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty TNHH MTV Tư vấn và Đầu tư GFDI. Vụ án thu hút sự quan tâm bởi quy mô đặc biệt lớn, số lượng người bị hại đông và những thủ đoạn được sử dụng để huy động tiền từ khách hàng trong nhiều năm.

Theo cáo trạng, từ tháng 5/2018 đến tháng 11/2024, Công ty GFDI huy động vốn thông qua hình thức ký hợp đồng vay tài sản với khách hàng. Với vỏ bọc là một doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, công ty đưa ra thông tin về các dự án đầu tư có khả năng sinh lời cao, đồng thời cam kết thanh toán đúng hạn nhằm tạo dựng niềm tin, thu hút khách hàng giao tiền.

Tuy nhiên, theo kết quả điều tra, phần lớn số tiền huy động được đã được sử dụng để đầu tư chứng khoán quốc tế, một lĩnh vực không nằm trong đăng ký kinh doanh của công ty. Từ năm 2023, hoạt động đầu tư bắt đầu thua lỗ, nguồn tiền không còn đủ để thực hiện các nghĩa vụ thanh toán theo cam kết nhưng việc huy động vốn vẫn tiếp tục được đẩy mạnh.

Theo nội dung được làm rõ tại phiên tòa, dòng tiền huy động từ khách hàng không được sử dụng như những thông tin đã đưa ra để thuyết phục người giao tiền. Một phần nguồn vốn được dùng để thanh toán cho những khách hàng giao tiền trước, trong khi hoạt động đầu tư chứng khoán quốc tế tiếp tục phát sinh thua lỗ.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử tập trung làm rõ những thông tin mà các bị cáo đưa ra để thuyết phục khách hàng giao tiền, vai trò chỉ đạo, tổ chức thực hiện của từng bị cáo, cũng như quá trình quản lý và sử dụng số tiền huy động được. Những lời khai, tài liệu, chứng cứ được xem xét nhằm xác định bản chất hành vi phạm tội, mức độ vi phạm và trách nhiệm của từng người liên quan.

Bị cáo Nguyễn Quang Hoàng khai báo về việc đầu tư chứng khoán quốc tế và thua lỗ số tiền gần 2.000 tỷ đồng. Hội đồng xét xử đặt câu hỏi về tài liệu, chứng cứ chứng minh quá trình đầu tư, số tiền đã sử dụng và mức độ thua lỗ, qua đó làm rõ căn cứ xác định trách nhiệm của các bị cáo đối với hậu quả xảy ra.

Vụ án có hơn 7.000 người bị hại, với tổng số tiền bị chiếm đoạt hơn 2.400 tỷ đồng. Nhiều người đã sử dụng tiền tích lũy trong nhiều năm, vay ngân hàng hoặc cầm cố, bán tài sản để tham gia đầu tư với kỳ vọng nhận được lợi nhuận như cam kết. Khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, những khoản đầu tư này trở thành gánh nặng tài chính đối với nhiều gia đình.

Với số lượng lớn người bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, phiên tòa được tổ chức công khai, kết nối trực tuyến tại ba điểm cầu. Quá trình xét hỏi, tranh tụng, ý kiến của người bị hại, quan điểm của đại diện Viện kiểm sát và phần bào chữa của các luật sư là những căn cứ để Hội đồng xét xử đánh giá chứng cứ, xác định hành vi phạm tội và xem xét trách nhiệm của từng bị cáo.

Sau quá trình xét xử, Hội đồng xét xử tuyên cả 5 bị cáo phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cùng mức hình phạt tù chung thân. Bên cạnh việc xử lý trách nhiệm hình sự, Tòa án xem xét giải quyết trách nhiệm dân sự, xử lý tài sản và những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người bị hại.

Một nhiệm vụ quan trọng được đặt ra là truy tìm, thu hồi tài sản nhằm khắc phục hậu quả vụ án. Theo nội dung chương trình, quá trình điều tra đã phát hiện nhiều tài sản có dấu hiệu bị tẩu tán; các cơ quan tiến hành tố tụng tiếp tục truy vết dòng tiền, xác định tài sản liên quan đến hành vi phạm tội để xử lý theo quy định pháp luật.

Việc thu hồi tài sản trong những vụ án có quy mô đặc biệt lớn như GFDI không chỉ liên quan đến trách nhiệm của các bị cáo mà còn tác động trực tiếp đến khả năng khắc phục thiệt hại cho hàng nghìn người bị hại. Bản án nghiêm khắc là cơ sở để xử lý hành vi vi phạm, song việc xác định đầy đủ tài sản, làm rõ các giao dịch liên quan và tổ chức thi hành các quyết định về dân sự có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình khắc phục hậu quả.

Từ thực tiễn xét xử, vụ án cũng đặt ra yêu cầu nhận diện những sơ hở trong quản lý hoạt động huy động vốn, kiểm soát thông tin về các dự án đầu tư và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Khi thông tin về tình hình tài chính, hiệu quả đầu tư và mục đích sử dụng vốn không được phản ánh đầy đủ, người giao tiền có nguy cơ phải gánh chịu hậu quả lớn nếu nguồn vốn bị sử dụng sai mục đích hoặc hoạt động đầu tư thua lỗ.

Theo đánh giá được nêu trong chương trình, việc xử lý nghiêm các bị cáo cần gắn với tổng kết thực tiễn, nhận diện phương thức, thủ đoạn phạm tội và kiến nghị các giải pháp khắc phục những điểm nghẽn trong quản lý nhà nước. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng có thể tăng cường phối hợp trong phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật để người dân chủ động bảo vệ tài sản của mình.

Đối với người dân, vụ án là lời cảnh báo về việc cần thận trọng trước những lời mời gọi đầu tư với lợi nhuận cao, cam kết chắc chắn hoặc giới thiệu dự án thiếu thông tin kiểm chứng. Trước khi giao tiền, cần tìm hiểu tư cách pháp lý của doanh nghiệp, lĩnh vực hoạt động, cơ sở tạo ra lợi nhuận, phương án sử dụng vốn và khả năng thực hiện các nghĩa vụ tài chính. Việc ký kết hợp đồng hoặc nhận được cam kết thanh toán không đồng nghĩa với việc khoản đầu tư được bảo đảm an toàn.

Vụ án GFDI cho thấy phía sau những lời hứa về lợi nhuận là những rủi ro có thể gây thiệt hại đặc biệt lớn khi hoạt động huy động vốn thiếu minh bạch và nguồn tiền không được sử dụng đúng mục đích. Những vấn đề được làm rõ tại phiên tòa là cơ sở để các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Qua số thứ 7, chương trình “Niềm tin Công lý” tiếp tục nhấn mạnh rằng, bên cạnh việc xử lý nghiêm hành vi phạm tội, việc truy tìm, thu hồi tài sản, khắc phục hậu quả và nhận diện những bất cập trong quản lý có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng ngừa vi phạm. Bản án không chỉ thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật mà còn góp phần cảnh tỉnh xã hội, giúp người dân nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn lợi dụng hoạt động đầu tư để chiếm đoạt tài sản.

“Niềm tin Công lý” là chương trình do Tòa án nhân dân tối cao phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, trong khuôn khổ Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2026-2030. Mỗi số gồm phần Bản tin và Chuyên đề, tập trung phản ánh hoạt động của ngành Tòa án, các vấn đề tư pháp, vụ án nổi bật và những nỗ lực cải cách tư pháp. Chương trình phát sóng vào 20h50 thứ Tư hàng tuần trên kênh VTV1.

HOÀNG HIỆP

“Niềm tin Công lý” số 7: Kiến nghị từ những bản án (2). Nguồn ảnh: VTV Go.